Truyện ngắn 25

 <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-7143897352168730"

     crossorigin="anonymous"></script>

LỜI PHÂN ƯU MUỘN MÀNG      

Truyện ngắn của Quỳnh Anh

Con gái tôi đằng hắng rồi nhỏ giọng với tôi: Mẹ ơi, sắp đến giờ học online của con rồi, cho con xin lại cái laptop đi! Chồng tôi mỉm cười, nhìn hai mẹ con: Con dùng tạm laptop của Ba cũng được, Ba cũng xong việc rồi! Cho Mẹ thư giãn một chút! Chắc anh muốn chuộc lỗi sáng nay, trêu tôi không  thiết yếu bằng chú lợn choai: Anh chở em đi chợ về, bị phạt một triệu đồng vì chở hàng không thiết yếu, còn bạn anh chở con lợn choai thì Tổ Dập Dịch cho qua... Con bé đồng ý ngay, vì máy laptop của chồng tôi có cấu hình I7 khá mạnh, hơn hẳn loại second hand gia đình tôi đã mua cho con gái hồi Nhà trường phát động chương trình học online để tránh CoVid. Chán nản vì chơi liền mấy ván không suốt, tôi chuẩn bị đóng chương trình Free Freecell Solitaire (thời buổi dịch CoVid hoành hành, ai cũng phải học theo anh hùng Núp trong nhà, tuân thủ quy định 5K đầy đủ thì còn gì lôi cuốn, ngoài mấy trò game trên laptop) thì lại thấy tín hiệu ở góc màn hình laptop nhấp nháy, báo hiệu có tin nhắn ở Zalo.

... Từ khi nghỉ hưu, bạn bè trong lớp đại học chúng tôi (vốn sàn sàn tuổi nhau nên bạn cùng giới cùng nghỉ hưu đồng loạt, chỉ cách nhau vài tháng) ủng hộ sáng kiến của Châu Mõ (sẽ nói kỹ về bạn này ở phần sau), thời đi học vốn là con ma máy tính, lập một hội tám trên Zalo để nói chuyện tầm phào, ngẫu nhiên mà Zalo lại trở thành cầu nối thông tin trong mùa CoVid, khi nhà nào cũng cám ơn đời mỗi sớm mai thức dậy, Y tế phường chưa đến để giăng dây! Người lên tiếng (à quên, xuất hiện trên Zalo) là bạn Đình trong lớp tôi, khẩu khí ngày thường ngang tàng, sao hôm nay nhỏ nhẹ thế? Đọc xem nào: Ba mình mất ngày 28/8. Do dịch nên phải làm theo qui định: không lễ viếng, không thăm hỏi, không thầy, đưa tang không quá 20 người, gia đình 5 người, mọi người phải mặc đồ bảo hộ. 15 giờ 29/8 đã an táng xong. Việc xây dựng mộ phải sau khi hết phong toả. Tang lễ có sự giám sát của chính quyền. Ông già thọ 101 tuổi. Trang Zalo tự nhiên rộn ràng hẳn lên. Lớp đại học khi tốt nghiệp có gần 40 mạng cả trai lẫn gái, được phân công đi khắp các vùng miền đất nước, đủ mọi ngành nghề, đến khi về hưu đã có sạn sỏi đầy đầu, phát biểu nghe chững chạc hẳn, bỏ hẳn cách xưng hô mi, tau ngày xưa, cùng một nội dung là chia buồn với Đình. Thậm chí một bạn gái đã vào trong google lấy ảnh một nén hương tỏa khói, chép lên trang Zalo kèm lời chia buồn với gia đình trông khá sinh động.

Tôi bần thần nhớ lại quy định của Lớp trong buổi lễ tốt nghiệp; dù đi đâu về đâu, làm bất cứ cương vị nào, cũng phải quan tâm đến việc hiếu của bạn cùng lớp. Lớp trưởng xung phong gương mẫu nộp tiền gây quỹ lớp lo việc này. Đối với nhiều bạn sau này làm nghề kinh doanh, nộp vài ba trăm ngàn chẳng đáng gì, chỉ là tiền pourboire của sếp cho các em tiếp viên trong các buổi ăn nhậu, nhưng hiện nay, với lương giáo viên như hắn thì quả là một vấn đề. Tiếng là giữ lại trường, giảng dạy đại học mà lương cứ rập khuôn theo chỉ số quy định của Bộ Tài chính, tôi tính nhẩm nếu cứ ba bốn năm lên một bậc lương, giáo viên kịch trần đến 10 bậc thì mất cả ba bốn chục năm, tính cả thời gian đi học hơn 20 năm thì vừa bạc đầu, chuẩn bị về hưu. Không hiểu sao bọn giáo viên cứ vui vẻ an phận với nghiệp godautre của mình, cái nghiệp có ngày hàng năm  (như Nhà Giáo, Thầy thuốc) cho thấy tương lai thật tối tăm mù mịt về kinh tế gia đình, dù đã có lần tôi nghe một quan chức ngành giáo dục mạnh miệng tuyên bố: Đến 2010, ngành giáo dục có thể sống nhờ lương. Tôi còn nhớ, khi nghe câu này, chính Đình bỗ bã tuyên bố: Sống nhờ lương à? Có mà... sướng nhờ... Hắn chỉ nói lửng lơ, chắc vì nhớ trước mặt còn lũ con cháu vắt mũi chưa sạch, chỉ thêm: ... Nghề của tớ, sống không nhờ lương! (hắn thuộc Ban DS-KHHGĐ của Tỉnh).

Năm trước, biết tin ba của Tự, một bạn cùng lớp, mất ở Huế, đúng lúc vào mùa mưa to, các trạm thủy điện ở gần Huế như Bình Điền, Nam Đông thi đua xả lũ vô tội vạ. Nước dâng lên thật nhanh, nhìn nước trong vắt là biết từ các trạm thủy điện dồn về. Nghe thông tin báo qua điện thoại, nước trước nhà tang gia đã ngập đến đầu gối. Khắp nơi các nhà lo nháo nhác chạy lụt, biết làm sao huy động anh em đi viếng? May thay, trong Ban Đại diện có một bạn (hắn tự nhận là Thằng Mõ, vì thường gọi các bạn họp hành, gặp mặt) ở gần nhà tang gia, nhận trách nhiệm lội lụt đi đặt làm tấm trướng đi điếu (tấm nghi nằm ngang chỉ giành cho họ tộc lớn hay thông gia) và ứng tiền thay mặt Lớp đến viếng. Cậu Tự có tang đang ở nước ngoài không về được, được gia đình thuật chuyện lại: một anh chàng lạ hoắc lội lụt vào xin thắp hương, đến khi tự giới thiệu mới biết là bạn cùng lớp với anh trưởng nam Tự đang ở nước ngoài... Giải thích chuyện này, Thằng Mõ  nói: Tao đi bộ đội sau khi đi học, khi chuyển ngành về có sinh hoạt cựu chiến binh với các đồng đội cũng xuất ngũ về Huế.  Một đồng đội mới mất vì ung thư,  sau đó 2 năm mẹ vợ nó mất, các bạn cựu chiến binh tổ chức đến viếng...  Cả nhà ngỡ ngàng thấy một đoàn tráng niên mặc quân phục lẫn thường phục đến tang gia, hỏi ra mới biết là bạn đồng đội con rễ đã mất, cảm động vô cùng... Tao hiểu rằng: khi gia đình có tang, bất cứ ai đến viếng đều là khách quý! Hắn say sưa nói đến khi có bạn đề nghị gọi hắn là Châu Mõ, kế tục dòng Châu Cặn, cha truyền con nối, cả nhà lo việc tang chế, hắn cười hì hì chấp thuận...

Tôi ở gần nhà Đình trên dưới 100m mà chỉ biết chuyện ông già Đình mất qua Zalo, vì nhiều nhà thuộc Phường tôi đã bị Y tế giăng dây,  (một con ngựa bị F0, thì cả tàu là F1 mà), ngay cả ngày rằm tháng bảy vừa qua, nhớ thương ông bà ngoại các cháu lắm, tôi chỉ biết liên lạc với ông bà qua điện thoại: Công cha như núi Thái sơn, Vu Lan gián cách, đền ơn tại nhà. Một lòng thờ mẹ, kính cha, Tránh dịch ở nhà, hết dịch con sang. Cơm nước hàng ngày, tôi lo cho cả nhà tối mắt, chợ búa thì nhờ một cháu công an ở cạnh nhà thuộc Đội Dập Dịch, làm công tác hàng ngày xong, tranh thủ tạt ngang chợ mua giúp mớ rau, con cá... nên cũng tiện (cu cậu đang rắp ranh bắn sẻ con gái tôi nên nhiệt tình lắm).

Tôi chỉ băn khoăn việc phân ưu với nhà Đình,  nên gọi điện cho Châu Mõ nhờ tư vấn. Mõ trầm ngâm rồi trả lời qua điện thoại:  Mình sẽ lo quan hệ với anh chị em, còn bạn lo thuyết phục nhà Đình nhận tiền phúng điếu, vì các tang gia thường không nhận phúng điếu khi đã đưa tang. Trên trang Zalo của lớp, thấy xuất hiện ngay thông báo của Mõ nhắc về cái tang của Đình... Tôi quên nhắc lại quy định việc hiếu của Lớp: Lớp trích một khoản đi viếng, anh chị em đóng góp thêm tùy tâm. Nhưng bây giờ đang là mùa CoVid, làm sao liên lạc, nhận tiền viếng từ từng bạn ở khắp nơi? Đang lúc khó khăn, tang gia bối rối, thế nào nhà Đình cũng cần tiền để xoay xở. Giải tỏa nỗi băn khoăn của tôi, thông báo tiếp theo của Mõ khá rành rọt: Trong thời hạn 2 ngày, mỗi bạn định viếng chỉ cần báo số lượng tiền viếng, Mõ sẽ tạm ứng tổng số từ hai tháng lương hưu còn đọng trong ATM (hàng ngày có chi gì đâu, trừ tiền rút ra cho vợ đi chợ) để chuyển vào cho tôi trao lại cho Đình. Công việc đơn giản như thế, mà không ai nghĩ ra! Nhân thể hoan hô dịch vụ ATM liên Ngân hàng một phát... Lập luận nghe đơn giản, nhưng thực hiện vô cùng phức tạp... Mõ sẽ phải trực chiến trên Zalo suốt 2 ngày, vì có phải ai cũng vào Zalo đúng thời điểm như nhau đâu? Lại thêm về số tiền đi viếng, dao động theo khả năng người viếng và mức độ thân thiết với Đình, chưa kể trước đó đã có nợ nần tiền bạc gì với Mõ (nguyên là Trưởng Ban Đời sống, tiếp tục phụ trách quỹ Lớp sau này nên rất minh bạch, nếu không muốn nói là khắc nghiệt) không? Tôi thấy rõ điều này khi có bạn đăng ký viếng trên Zalo là Mõ phản hồi ngay: Bạn còn nợ (hay còn thừa), vậy đi viếng xong sẽ dư/nợ Lớp chừng này tiền. Khi tổng kết, hắn đăng trên Zalo bản  sổ nợ (y như bản thiên tào của Táo quân),  ngay cả Đình (với bí danh Đình Liều) cũng được tuyên dương . Nhân tiện, hắn đề xuất quy trình hoạt động tương tự của Lớp nếu có sự cố tương tự, dĩ nhiên khi chế độ gián cách do CoVid còn tồn tại không biết đến khi nào.

Nói ngôn ngữ bóng đá, quả bóng đã chuyền đến chân tôi, kể từ khi hình ảnh xác nhận đã chuyển tiền xuất hiện trên Zalo. Nhiệm vụ tôi bây giờ chỉ là sút, tạo một bàn thắng cho đẹp mắt! Lại phải suy nghĩ để thuyết phục Đình Liều chấp nhận giao dịch tới đây của tôi.

Truyện ngắn 24

 <script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-7143897352168730"

     crossorigin="anonymous"></script>

Đi tìm một địa chỉ...

Truyện ngắn của Quỳnh Anh

Tầng 3, Khoa điều trị Tim Mạch, chiều 09/06/2021

Dịch CoVid đang bùng phát trở lại trong cả nước, lan đến cả những địa phương nhỏ lẻ như Thành phố Huế.Tôi liếc nhìn đồng hồ, 16g30, sắp chấm dứt ca trực rồi. Cửa buồng thang máy từ từ mở. Một phụ nữ tầm thước, lưng đeo ba lô, tay xách túi vải nhỏ, đẩy chiếc xe lăn, trng đó chứa một thân thể bèo nhèo, tay chân buông thõng không còn sinh khí, từ thang máy bước ra theo anh Sơn, điều dưỡng viên Khoa Đột Qụy đang cầm tập hồ sơ bệnh án, chầm chậm tiến vào tiền sảnh, nơi đặt bộ phận Hành chính Khoa. Lại nhận bệnh nhân chuyển khoa, mất thời gian rồi đây! Tôi thầm nghĩ, nhấn chuông gọi y công lấy drap trải giường và quần áo bệnh nhân. Chẳng gì, khoa con cưng của Bênh viện mà, phải chỉn chu chứ! Đưa mắt lướt qua tên bệnh nhân, ký ức tôi ngờ ngợ, hình như tôi đã thấy tên này nhiều lần trong gần 30 năm nay, từ khi còn đi học. Tôi giụi mắt nhìn kỹ: đúng là anh Tuynh, mà nhóm Siêu Quậy chúng tôi ngày trước đã thống nhất đặt tên là Twin Falcone, từ tên nhân vật chính trong truyện ngắn của Prosper Mérimée, tác giả văn học Pháp nổi tiếng từ thế kỷ XIX. Làm xong thủ tục đón nhận bệnh nhân, tôi bần thần  nhớ lại dĩ vãng. Những kỷ niệm quá khứ từ hơn 20 năm trước từ từ cuộn lại như cuốn phim quay chậm...

Những năm 90 của thế kỷ trước, địa phương Bình Trị Thiên vừa mới thực hiện chia tỉnh xong. Đội Thiếu niên thành phố Huế (trong đó có nhóm Siêu Quậy chúng tôi) đang sinh hoạt đều đặn hàng tuần ở Nhà Văn hóa, bỗng tan tác như đàn chim vỡ tổ vì chị Như phụ trách Đội (thần tượng của lứa tuổi chíp hôi chúng tôi) đã theo cha mẹ chuyển ra Quảng Bình. Biết tìm đâu ra những buổi ngâm, đọc thơ Tố Hữu, Thanh Hải... bằng giọng nữ trung ấm áp, truyền cảm của chị Như? Thay thế chị là anh Tuynh, tướng tá trông khá cục mịch, nghe nói là bộ đội từ Kampuchia xuất ngũ về... Không khí thơ văn bay bổng trước đây đã thay đổi: mỗi buổi sinh hoạt, thay vì nghe chị Như ngâm và bình thơ, chúng tôi được anh Tuynh phát cho mỗi nhóm ba bốn đứa một bản photocopy vài trang giấy in chữ khổ nhỏ, là truyện ngắn của các tác giả nổi tiếng, để chuyền tay nhau đọc, tuần sau gặp nhau cùng bình luận. Không ngờ cách làm này giúp bọn trẻ chúng tôi tập được tính độc lập suy nghĩ, thậm chí có đứa trong nhóm chúng tôi sau này cũng viết văn, tuy không nổi tiếng nhưng cũng được gọi là văn (không có chữ g, để thành văng) sĩ... Tôi còn nhớ, lần tranh cãi ồn ào sôi nổi nhất của chúng tôi là khi bình luận truyện ngắn Mateo Falcone của Prosper Mérimée, với nội dung là: trong xã hội lục lâm thời đó, người cha Mateo quyết định bắn chết người con trai duy nhất của mình để bảo toàn danh dự. Tôi theo phe phản đối Mateo, cho là ông xử sự quá khắc nghiệt trước sai lầm của con trai khi vi phạm lời hứa che giấu cho tên tù vượt ngục. Anh Tuynh theo phe ngược lại, hùng hồn bảo vệ Mateo bằng những lời đanh thép đến sắt đá, đến nỗi cuối cùng, nhóm Siêu Quậy chúng tôi thống nhất gọi trại tên anh là Twin Falcone... Anh vui vẻ chấp nhận biệt danh này, như một thỏa thuận ngầm với nhóm chúng tôi về tính cách đặc biệt của mình... Về sau, tôi còn biết thêm, trước đây anh đã là người yêu của chị Như, hai người một thời gắn bó lắm rồi lại lục đục vì tính cách khác nhau, đến lúc chia tay hẳn vì ngăn trở địa lý (lúc đó, khoảng cách 165km từ Huế ra Đồng Hới là xa lắm). Tôi thường nghĩ, người nào làm vợ anh chắc phải khổ sở vì cái tính khắc kỷ bất thường của anh, Twin Falcone mà...

Mấy năm sau, tôi gặp lại anh khi làm lớp phó lớp Kỹ thuật – Điều dưỡng khóa I, còn anh là giáo viên dạy hai môn hóc búa nhất: Toán và Xác suất – Thống kê. Được di truyền gien cận thị từ cha, thị lực lại bị giảm sau chiến tranh biên giới, một thời gian dài theo lớp sau đại học ở thủ đô, nên anh khó nhận ra con bé lớp phó học tập là đối thủ hay tranh cãi ở Nhà Văn hóa ngày nào. Tôi cũng lẳng lặng học suốt hai học kỳ không nhận quen biết, không tranh thủ tình thân để lợi dụng xin điểm. Anh cho điểm không quá kẹo, nhưng thật khó kiếm được điểm 9,10 từ anh, giáo viên nổi tiếng khó khăn khi đánh giá: cả hai môn tôi được điểm 7/10, hơi thấp cho một lớp phó học tập. Mãi đến khi tổng kết năm I, lớp tôi hụt mất danh hiệu Xuất sắc vì anh không chịu nâng điểm cho một số bạn (trong đó có tôi, nếu anh nâng là vừa đạt loại Giỏi), tôi lầu bầu: đã bảo là Falcone mà, đừng hòng... khi đó anh mới nhận ra tôi là trưởng nhóm Siêu quậy ngày nào... Nhận ra người quen cũ, nhưng đánh giá của anh không hề thay đổi.

 Thời cuộc đã thay đổi, bây giờ lão Tuynh (gọi lão là đúng, vì có ai nhận ra cái thân thể bèo nhèo, chân tay bên phải co quắp vì chứng tai biến khi đột quỵ là cây đập bóng chuyền nổi tiếng một thời đâu) là bệnh nhân thuộc Khoa tôi (tôi vẫn nhớ nỗi đau hụt học sinh Giỏi năm nào), chắc phải điều trị dài ngày vì thuộc loại bệnh nặng, phải đưa vào phòng 304 để Trưởng khoa trực tiếp theo dõi. Nhập viện vào Khoa Đột Qụy vì tai biến, từ đó bác sĩ phát hiện lão bị suy tim độ III, chỉ số tống máu EF chỉ được 30%, nên sau hội chẩn, các bác sĩ chuyển lão về Khoa Nội Tim Mạch để điều trị suy tim trước. Chụp MRI mới biết lão Tuynh đã một lần tai biến thoáng qua hơn 5 năm (hồi đó lão đi dạy Từ Xa ở Gia Lai), đến bây giờ là nhồi máu ở cầu não. Quan điểm các bác sĩ là tập trung điều trị suy tim trước, vì tim ngừng là đi luôn, còn điều trị phục hồi chức năng là chuyện lâu dài về sau.

Lão Tuynh không nhận ra tôi (ngày trước còn tỉnh táo đã không nhận ra, bây giờ ngay cả tiếng nói của lão còn ú ớ, thần trí dao động như vậy lại càng khó nhận), tôi cũng giữ khoảng cách như ngày nào còn đi học. Người phụ nữ đẩy xe cho lão hình như cũng quen biết với bệnh viện, tôi thấy nhiều đồng nghiệp lớn tuổi chào hỏi thân tình, hỏi ra mới biết chị từng làm Công đoàn Bệnh viện từ hồi tôi còn đi học, nay đã về hưu. Tôi giữ mức quan hệ vừa phải của Hành chính Khoa, ngấm ngầm theo dõi xử sự của cặp bệnh nhân – người nhà này, tự hỏi trong lòng, không biết chị ta có ưu điểm gi nổi bật hơn chị Như (thần tượng một thời của tôi) để lão Tuynh chịu gắn bó cuộc đời?

Dịch CoVid đang hoành hành nên mọi cơ sở y tế thực hiện gián cách triệt để, Khoa Tim Mạch chúng tôi càng nghiêm ngặt hơn. Lúc này đúng thời điểm kiểm tra chéo giữa các Khoa, chúng tôi càng ý thức giữ gìn chặt chẽ. Trong giờ hành chính, người nhà phải ra khỏi phòng bệnh (dù đã hạn chế tối đa số người nhà nuôi bệnh), các bệnh nhân đeo khẩu trang kín mặt, chỉ phân biệt giới tính bằng màu áo bệnh nhân và cụ thể bằng bảng tên đính ở đầu giường và đeo ở cổ tay. Riêng về bảng tên ở cổ tay, một đồng nghiệp của tôi đã bị Trưởng khoa nạt: Đừng vẽ đường bậy cho hươu chạy... khi tếu táo: lỡ bệnh nhân tự tử chết, mình nhìn là biết ngay là ở Khoa nào... Cơ thể lão Tuynh không béo nhưng cao to, thoạt trông gầy gò sau hơn tuần nhập viện nhưng thân hình lực lưỡng cao hơn thước tám vẫn nặng gần tạ, mặc đồng phục bênh nhân size XL mà cứ như bó giò, không biết chị vợ (áng chừng trên dưới 60kg) dìu lão đi vệ sinh như thế nào? Tôi nhớ có lần lão ngã ở cửa nhà vệ sinh, phải nhờ đến hai thanh niên khỏe mạnh hỗ trợ nhau mới mang lão trở về giường được. Mọi người đã tính tới phương án thắt bỉm như trẻ sơ sinh cho lão (khốn khổ, đang mùa nắng nóng gắt), may thay, vợ lão mượn đâu đó được chiếc xe dành cho người liệt đi vệ sinh, tải trọng được cả tạ. Xe được mang đến, lắp đặt ở cổng cấp cứu (có ai được vào bệnh viện đâu), vợ lão nhận được chiếc xe đi vệ sinh mà mừng như bắt được vàng! Sau đó, tôi còn biết, cậu con trai còn ở Huế nhận nhiệm vụ trực nhà (cậu em đang công tác ở Hà Nội, kẹt CoVid không vào hỗ trợ chăm cha được), hàng ngày khi đi làm vẫn tranh thủ mang nước uống và các vật dụng cần thiết cho vợ chồng lão theo con đường bí mật là cổng Bệnh viện Quốc tế, đồ đạc phải ngụy trang bên ngoài bằng chiếc ba lô như mang hàng cấm.

Tầng 2, Phòng Khám Tim Mạch, sáng 20/06/2021

Vợ lão trước đây là một Trưởng Khoa thuộc Trung tâm Nhi khoa, bây giờ đã nghỉ hưu hẳn nhưng vẫn được lòng mọi người, thỉnh thoảng vẫn chạy sang xin nước nóng để pha sữa, hòa thực phẩm chức năng cho lão uống. Bệnh viện chỉ cho một người nhà ở lại chăm sóc bệnh nhân (sau khi đã xét nghiệm CoVid âm tính mới cấp Thẻ Người Nhà) nên trăm việc không tên đều đến tay chị. Nguyên là bác sĩ nhưng chị phục vụ lão như y tá, thậm chí hộ lý, y công... Quá nửa đêm, quãng 1-2 giờ sáng, lão gọi vợ dậy cho đi tiểu, ban đêm vắng lặng nên chỉ cần lão thì thào là tôi (hôm đang ngủ trực ở tiền sảnh, vốn tỉnh ngủ) nghe được. Cũng may, ban đêm lão chỉ gọi một lần, chứ lão mà mắc chứng đa niệu, chắc chị và các bệnh nhân cùng phòng mất ngủ cả đêm. Ăn uống cũng rất đơn giản, vợ chồng lão chỉ báo 2 suất cơm bệnh viện, chị đút cho lão ăn xong lại lặng lẽ nhấm nháp suất còn lại. Thế mà, sáng sớm nào cũng vậy, khi lão còn say sưa ngủ thì chị đã đi tập thể dục dọc hành lang trên tầng hai của bệnh viện, dĩ nhiên với trang phục như ninja mặt kín khẩu trang, vẫn vui vẻ chào hỏi mọi người. Về đến bệnh phòng, lại lặng lẽ mang chậu, ca nước, bàn chải đánh răng, cho lão đánh răng, rửa mặt... Buổi chiều, không phải giờ thăm bệnh, chị lại miệt mài tập những động tác cơ bản cho lão theo hướng dẫn của kỹ thuật viên khoa Phục hồi chức năng. Nhìn chị nâng cẳng chân lão (to gần bằng nửa con người chị) mới thấy chị vất vả nhiều với từng thao tác tưởng chừng đơn giản... Tôi nhớ có lần chị khoe mấy ngón tay bên phải của chồng bắt đầu ngọ ngoạy, hồn nhiên như bà mẹ thấy những cử động đầu tiên của đứa con sơ sinh. Đến sáng nay, khi đưa chồng đi siêu âm tim sau mười ngày điều trị, tôi thoáng thấy những giọt nước mắt vui mừng lăn trên gò má bắt đầu hốc hác của chị khi thấy  chỉ số EF tăng lên 35%. Rõ ràng lão Tuynh có phước lắm mới có được người bạn đời như thế!

Tôi bồi hồi nhớ đến chị Như, mới biết được thông tin về chị qua lá thư của người bạn cũ thuộc nhóm Siêu Quậy ngày trước: chị Như làm lãnh đạo ở ngành Ngân hàng, chuẩn bị nghỉ hưu, đã từng lập gia đình với một ông làm to bên Ủy ban Tỉnh, sinh hai con nếp tẻ đầy đủ, nhưng gia đình không thuận hòa lắm. Mấy năm trước, chồng chị mắc khuyết điểm, bị điều chuyển sang công tác khác, nên bất mãn thời cuộc, say sưa tối ngày, cuối cùng vợ chồng lại chia tay, con cái đã trưởng thành, đứa thì theo bố, đứa theo mẹ. Chị Như tuy đã cứng tuổi nhưng còn xuân sắc lắm, vẫn tham gia hội dance sport, cùng bạn bè nhảy múa tối ngày... Tôi không dám chắc chắn, nếu lão Tuynh sống với chị Như, gặp tai biến như thế, liệu có được chị chăm sóc chu đáo như vợ lão hiện nay ở Khoa tôi không, hay như một vài trường hợp tôi đã chứng kiến, vợ thắt bỉm cho chồng suốt ngày, đến tối thay bỉm khác?

Tôi không tin lắm về thuyết luân hồi của nhà Phật, cho rằng số phận con người ở kiếp này chịu tác động từ kiếp trước, mà tôi nghĩ: mình hưởng những thành quả (hay hậu quả) do chính những việc mình đã làm, chỉ sớm hay muộn thôi. Gẫm lại tính cách của anh Tuynh và chị Như, cứ cho là đã thể hiện qua sinh hoạt ở Nhà Văn hóa ngày nào: chị Như tài hoa, cầm kỳ thi họa biết cả nhưng thụ động, chỉ biết thể hiện kết quả văn hóa văn nghệ có sẳn, còn anh Tuynh chủ động gợi cho chúng tôi độc lập suy nghĩ, bảo vệ chính kiến cá nhân..., hai tính cách đó thật khó hòa hợp trong cuộc sống, dĩ nhiên càng khó tạo thành một gia đình êm ấm. Riêng tôi, biết phận mình không dám với xa, chọn một anh bạn hàng xóm chân chất, làm nghề xây dựng ở xã Vinh Hà, nay anh đã là thợ bậc năm, thường được những nhà thầu lớn nhận làm đốc công các công trình xây dựng ở Huế, nhờ tay nghề giỏi và tính cẩn thận, chu đáo. Hai đứa con trai đều ngoan ngoãn, chăm học, có hiếu với cha mẹ. Chồng tôi thường bảo: Tài sản nhà mình có hai đứa con là hai cục vàng mười rồi, cần gì hơn nữa?

Tầng 1, Trung tâm Tim Mạch, chiều 29/06/2021

Sau 21 ngày điều trị, chỉ số EF của lão Tuynh có dấu hiệu khả quan, tăng dần lên 35%, rồi 40%, Trưởng Khoa thấy bệnh tình đã tạm ổn định nên cho xuất viện, một tháng sau sẽ tái khám. Thật ra, còn có một nguyên nhân tế nhị khác: phòng 304 chỉ có 5 giường bệnh, cả 3 tuần nay chỉ có 3-4 bệnh nhân nên vợ lão có thể ngủ đêm trên giường trống, thiếu drap cũng không sao. Các người nhà bệnh nhân khác (đa số là nam) có thể ưu tiên nhường cho phụ nữ, họ tìm chỗ ngủ ở hành lang hoặc phòng khám tầng 2, mát hơn nhiều. Nhưng khi bệnh nhân vào đông, chiếm hết giường bệnh, thì hai vợ chồng nằm úp thìa trên chiếc giường chín tấc trông thật khổ sở... Trời lại trở nóng đến 39-40 độ, nên sau khi xem xét khả năng phục hồi chức năng của bệnh nhân, các bác sĩ thống nhất cho xuất viện để điều trị ngoại trú, bệnh nhân sẽ tự tập luyện phục hồi chức năng ở nhà. Chị tâm sự với tôi: Anh ấy nói hôm trước, mơ ước được sử dụng lại máy tính, đã từ lâu như cây bút diễn đạt suy nghĩ của anh. Từ ngành Toán bước sang ngành Tin, anh đã hòa nhập khá nhanh, tạo một số ứng dụng nhỏ cho công việc văn phòng, bây giờ tay phải bị liệt, không biết khi nào mới sử dụng được con chuột, bàn phím... Chắc còn lâu lắm. Chị quay mặt đi, giấu mấy giọt nước mắt mới trào ra khóe...

Tôi biết hai vợ chồng lão Tuynh khó xoay xở với đủ thứ vật dụng (quần áo, quạt...) phải mang về, đặc biệt là chiếc xe đi vệ sinh mượn được (chắc chắn sẽ cần thiết khi về nhà) nên viện cớ đang rảnh rỗi, mang giúp hai vợ chồng mấy túi xách đến tầng 1, chờ chiếc xe điện thuê sẳn để đưa ra cổng cấp cứu, nơi đó ngươi nhà đã thuê taxi chờ sẳn. Lên được băng sau của chiếc taxi từ chiếc xe điện là một cố gắng vượt mức của lão Tuynh và những người đi đón, vì độ cao giường nằm xe điện và bậc xe taxi 6 chỗ gầm cao là trở ngại lớn đối với người chưa bình phục khả năng đứng... Cuối cùng, trước tiếng cảm on lắp bắp thều thào vẫn chưa tròn chữ của lão Tuynh, tự nhiên tôi buột miệng: Dạ, không có gì. Chúc thầy về nhà chóng bình phục. Chiếc taxi đã chạy vút đi, tôi thấy rõ ràng đôi mắt mở tròn của lão khi nghe từ thầy từ miệng tôi. Suốt mấy tuần điều trị trong Khoa, chỉ nghe gọi bệnh nhân Tuynh, trừ mấy điều dưỡng ở Trung tâm Nhi khoa gọi danh xưng này theo tiếng cô của vợ, nên chắc lão thấy lạ. Về đến Khoa, tôi tự nhủ sẽ tìm dịp đến thăm nhà hai vợ chồng, trước như Điều dưỡng Khoa đến thăm sức khỏe bệnh nhân, sau để giải thích rõ từ thầy đã gieo bao thắc mắc vào trí não bệnh nhân đang cần tịnh dưỡng... Tôi nhớ mang máng địa chỉ trong hồ sơ bệnh án ở Phú Vang, cùng huyện tôi ở, chắc tìm nhà không khó...

Phòng ăn gia đình, khu quy hoạch Vinh Hà, Phú Vang, chiều 26/07/2021

Ngày mai là ngày kỷ niệm Thương binh Liệt sĩ, được nghỉ trực, tôi định sẽ tìm đến địa chỉ Lại Thế, Phú Thượng, Phú Vang (từ tháng 7 chuyển lên Thành phố rồi) ghi trong bệnh án, mà tôi đã chép lại cẩn thận trước khi nộp hồ sơ nhập kho lưu trữ. Tuổi tôi đã gần 50, mắt mũi buổi chiều thường kèm nhèm, tôi mở rộng tấm bản đồ chi tiết của huyện Phú Vang, hồi chiều mới mượn chị bạn làm ở Phòng Địa Chính mà chẳng đọc được gì. Thôi đành nhờ thằng con trai cả tìm giúp, nó là dân chuyên Tin, tìm đường đi theo Google Map chỉ là chuyện vặt. Hiếu ơi, con có rảnh không? Tìm giúp mẹ đường đi đến Lại Thế đi! Thằng bé lôi chiếc smartphone loại second hand, quà tặng khiêm nhường của vợ chồng tôi cho giải nhì Tin học toàn tỉnh. Lại Thế hay Thế Lại hả mẹ? Phải chính xác, vì cái ở bờ Bắc, cái ở bờ Nam. Loay hoay một hồi, thằng bé chỉ rõ đường đi, hóa ra cũng gần. Nhưng mẹ tìm ai vậy? Vài bữa nữa, con cũng sẽ tìm về vùng đó. Tôi lúng túng. À, thầy dạy học cũ của mẹ, con không biết đâu. Mà con đến vùng đó để làm gì? Thằng bé mỉm cười, đưa cho tôi một tờ giấy khổ A4. Mẹ xem đi, có phải tên của Ba Mẹ không?

Tôi nhìn lướt tờ giấy, bàng hoàng đến sững sờ. Rõ ràng là tên hai vợ chồng tôi, những người nuôi dưỡng thằng con cưng trước mặt mà không nghĩ có ngày được nêu tên. Giọng thằng bé thật sôi nổi, thoáng nét tự hào. Tổ chức học bổng HHF thành hình mấy năm nay rồi, 100% quỹ đóng góp của những nhà hảo tâm đều làm từ thiện. Mỗi năm học, HHF thông báo về một số trường phổ thông vùng sâu, vùng xa, nhờ chọn hai học sinh nghèo – hiếu học để trao học bổng, lại thưởng thêm nếu học sinh đó đạt giải cấp Tỉnh. Năm học vừa qua, con và một bạn học khác được chọn nhận học bổng, tính ra mỗi người được gần một triệu rưỡi, mẹ ạ. Trong khi tôi say sưa ngắm dòng chữ in tên mình như ngày trước nhận giấy chứng nhận học sinh tiên tiến, thằng bé thủ thỉ. Như mọi năm, Nhà trường nhận về, trao cho học sinh nhân ngày khai giảng năm học mới, thường là đầu tháng 9. Năm nay vì dịch CoVid không cho tập trung đông, nên tự mỗi học sinh sẽ đến nhận trực tiếp. Ngày đó nếu ba bận việc, mẹ đi với con nhé. Giọng nó lại liến thoắng. Con chỉ sợ không gặp được ông phụ trách học bổng để cảm ơn. Ngày nộp hồ sơ, ông bị tai biến còn nằm trên giường, chỉ có cô nhận hồ sơ, ông duyệt và in thông báo với chữ ký của ông đã scan sẳn...

Nhìn kỹ mẫu chữ ký phóng khoáng ở cuối trang, tôi đã đoán ra ngay họ tên của chủ nhân. Nước mắt rưng rưng, tôi thầm nhủ với lòng mình: Thế là thầy đã phần nào bình phục, đã soạn được những bản thông báo đến những học sinh được học bổng, vinh danh cả họ tên những người nuôi dưỡng. Em sẽ không chờ đến ngày nhận học bổng của con em nữa. Ngày mai, em sẽ cùng con đến thăm thầy, biếu thầy chục trứng gà nhà mới đẻ, và xin trân trọng gọi lại chữ THẦY mà em đã trót quên.

-ooOoo-

 

 

 

 

Truyện ngắn 23

 

<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-7143897352168730"
     crossorigin="anonymous"></script>

Người vắng mặt Ngày Hội Lớp

Truyện ngắn của Quỳnh Anh

Với thói quen như lập trình sẵn, dù ở trong nhà hay ra ngoài, tôi đều thức giấc lúc 5g30. Qua cửa kính, trời đã sáng, trên Quốc lộ 1A đã thấy đông đúc xe qua lại. Chiếc xe giường nằm Saigon-Huế từ từ giảm tốc độ, bật signal, bóp còi rồi rẽ phải, rời đường An Dương Vương, tiến vào khu vực Bến xe Phía Nam. Xe vừa dừng, mấy giọng nói đặc Huế của cánh xe ôm, taxi chào mời đã vọng vào trong xe, qua cánh cửa hé mở. Tôi thong thả đứng lên, vặn mình cho đỡ mỏi: đã hơn nửa ngày giam mình trên nửa mét vuông giường nệm từ chiều hôm qua, trừ một tiếng đồng hồ nghỉ ăn tối ở Nha Trang. Tôi tiến ra cửa lên xuống, xỏ chân vào đôi xăng đan Biti’s quen thuộc, làn quai êm ả ôm gọn đôi chân làm tôi nhẹ cả người. Xua tay từ chối lời mời của xe ôm, giờ này xe ôm chạy ra thấu Sịa cũng đòi cả trăm ngàn, tôi thầm nghĩ, tiến về dãy xe bus ở cuối sân. Trong đầu văng vẳng lời dặn của Quỳnh: đến Bến xe Phía Nam, mày cứ lên xe buýt tuyến 6 đi Sịa. Tới Trạm quay đầu Quảng Vinh, xuống xe hỏi nhà cô giáo Quỳnh, ai cũng biết. Đi bộ 50m là tới… Xe buýt chuẩn bị chạy, kịp cho tôi tạt ngang quán hàng rong bên cạnh, mua chiếc bánh mì chả ăn điểm tâm… Hôm nay xe vắng khách, tôi nhẩn nha tìm chỗ trống, đặt chiếc túi xách bên cạnh, ngắm cầu Phú Xuân, cống Thăng Long, cầu Bạch Yến lần lượt lướt qua cửa sổ, miên man hồi tưởng quá khứ mấy chục năm trước…

Tôi đang học lớp 11 ở trường Nữ Thành Nội thì xảy ra cuộc biến động 1975. Cả gia đình (bà ngoại, mẹ, anh Hùng và tôi) sơ tán vào tận Saigon, tạm trú ở nhà cậu ruột, khu Thanh Đa. Tôi hiểu vì sao gia đình không liên lạc với ba tôi: ông đã chia tay với mẹ tôi khi tôi còn ẵm ngửa, đã lập gia đình mới, có con cái đầy đủ, sống ổn định ở Đakao. Theo mẹ kể lại (bà ngoại chẳng bao giờ nhắc đến) và xem ảnh cũ trong nhà, ba tôi có dáng to cao, khỏe mạnh (Trung Úy Quân cảnh Tư pháp mà), ăn nói lưu loát, bặt thiệp, được lòng nhiều người… Tôi không rõ lý do ba mẹ chia tay, chỉ mơ hồ cảm thấy có liên quan tới bà ngoại. Bà ngoại nói nhiều như mọi người già, nên khắc khẩu với với người trọng tự ái như ba tôi, vốn xuất thân nghèo khổ, vươn lên từ cảnh hàn vi…

Dù vậy, lý lịch gia đình vẫn gây hệ quả, mà anh em tôi phải gánh chịu khá nặng nề… Anh Hùng đậu vào Đại học Sư phạm Toán trước 1975. Còn tôi (khốn khổ thay), dù đã nhận giấy báo trúng tuyển năm 1976 vào ngành Toán như anh, khi đến Trường làm thủ tục nhập học thì bị gạt ra, do Quy chế Tuyển sinh ngặt nghèo mới bổ sung: gia đình em Mai vướng mắc về lý lịch, thuộc Nhóm IV, có người anh đã học đại học là đủ rồi, theo lời giải thích của cán bộ tuyển sinh. Bầu trời hy vọng như sụp đổ trước mặt. Tôi ngậm ngùi cầm hồ sơ về nhà (giấy báo đã bị thu rồi), gậm nhấm nỗi buồn thi không ăn ớt thế mà cay thời mới. Tôi đóng cửa nhà, không tiếp một ai: những bạn trong lớp đến nhà, trước mừng thi đậu, sau chia buồn với nỗi đau rớt vì lý lịch. Ngay cả Long lớp phó (sau 1975, một số nam sinh từ trường Hàm Nghi chuyển sang, trường tôi đổi tên thành Nguyễn Huệ; cả lớp đều gọi là Long ngố vì mặt trông ngơ ngác, dù học giỏi) đến nhà tìm tôi mấy lần, chỉ có anh Hùng ra tiếp…

Hai năm sau, 1978. Anh Hùng tốt nghiệp hạng Khá, nhưng lại vướng lý lịch, phải nhận nhiệm sở ở tỉnh Đắc Lắc, về một huyện lạ hoắc: Krông Pak. Ở nhà, tôi tham gia tổ hợp thêu ren (được nói trại cho vui, thành thợ rèn) của phường cho qua ngày giờ và quên đi nỗi buồn hận ngày nào. Long đã nhập ngũ, tham gia chiến dịch Tây Nam (nghe nói có 1 bằng khen qua chiến đấu) rồi chuyển về Nha Trang, học ở Trường Sĩ quan Thông tin. Thi thoảng Long gởi thư về cho tôi, hỏi thăm mọi người, động viên tôi ôn luyện kiến thức chờ thi lại. Long bảo: quy chế Tuyển sinh ngày càng nới rộng, về chính trị đã chuyển từ đối đầu sang đối thoại rồi (đúng giọng lưỡi của sĩ quan quân đội, nhưng nghe cũng có lý). Cũng từ lời khuyên của Long, tôi nộp đơn thi đại học lần nữa, vẫn thi vào Sư phạm Toán vì hình ảnh cô giáo dạy Toán như có bùa mê đối với tôi… Cuối cùng, giấy báo thứ 2 cũng đến tay tôi, của Trường Trung học Sư phạm Bình Trị Thiên, ra trường chỉ dạy cấp I. Tôi suy nghĩ và quyết định đi học, sau khi tham khảo ý kiến nhiều người, của Long là chính. Long nói trong thư: Trước mắt, Mai cứ lấy ngắn mà nuôi dài. Phải hy vọng phát triển từ Trung cấp, Cao đẳng lên Đại học… Tôi chỉ nghĩ đơn giản: mèo nhỏ bắt chuột nhỏ, sức mình chắc chỉ bươn tới đây là hết…

Thời gian học ở cơ sở tại Đường 9, Đông Hà trôi qua nhanh, tôi tốt nghiệp với tấm bằng loại Khá. Suốt hai năm học, vì công việc vất vả, đường sá đi lại khó khăn, bà ngoại và mẹ không ra thăm tôi được, còn anh Hùng vẫn dạy ở Tây Nguyên chưa hề về Huế. Có một lần, Long về phép, mang cả xe đạp, đi xe đò ra Đông Hà, đạp tiếp gần chục cây số theo Đường 9 ra thăm tôi ở cơ sở 2 của Trường. Sau chiến tranh ở Campuchia, hình ảnh anh bộ đội sáng giá lắm, nên giáo viên cho phép hai đứa tôi nói chuyện riêng trong 30 phút, rồi Long quay ngược lại, vào Huế. Trở về khu tập thể nữ, các bạn cùng lớp bắt khao Mai có người yêu ra thăm, và trấn lột luôn mấy cái bánh Trung Thu (chắc Long mua ở chợ Đông Ba ra làm quà) mà tôi muốn nửa giấu, nửa khoe. Việc nhà chưa rõ, ngoài ngõ đã hay, tin sốt dẻo Mai có người yêu bộ đội đến thăm đã lan vào đến Huế…

Năm 1980, tôi nhận công tác ở Trường phổ thông cấp I-II Phong Mỹ, xã Hòa Mỹ, huyện Hương Điền. Đường chim bay cách Huế không xa, nhưng đi đường bộ phải trên dưới 40km. Cơ sở xa nhất của Trường là Hòa Bắc, phải lội qua con suối (thường ngập lút đầu khi lũ về), là nơi nghỉ chân của cánh tìm trầm trước khi vào sâu trong núi. Long tốt nghiệp sĩ quan, nhận công tác ở huyện đội PL. Mỗi tháng một lần, Long đạp xe lên Phong Mỹ thăm tôi, theo đường Thanh Tân - Ồ Ồ, hoặc theo ngã ba Phò Trạch rẽ vào. Sáng đi, chiều về, chúng tôi gặp nhau chỉ 1-2 tiếng đồng hồ, tính cả buổi trưa, ăn cơm với các bạn đồng nghiệp. Bạn bè đánh giá quan hệ chúng tôi là mối tình trong sáng, vì dù mọi người tế nhị tìm cách tránh mặt, chúng tôi vẫn luôn giữ đúng lễ giáo, so với lớp trẻ sau này sáng quen ở quán net, chiều dắt nhau vào khách sạn quả là một trời một vực… Quà của Long mang lên thường là mấy cân gạo nếp, khi về nhà lại chở ít khoai sắn núi rừng…

Năm 1982, Long bàn chuyện tương lai khá rõ ràng: cuối năm nay làm đám hỏi, và xin cho Mai chuyển công tác về đồng bằng, chuyển được xong là cưới luôn. Đám hỏi tổ chức đơn giản nhưng đủ lễ nghi… Long nhờ các bạn đồng đội có tay nghề trang trí nhà tôi thật trang trọng, và lễ vật mang đến đúng phong tục xứ Huế: trầu cau, bánh phu thê, nem chả… Tôi tự nghĩ, đến bây giờ xem như đã là dâu của ba mẹ Long rồi…

* * *

Xe buýt chạy dọc đường Nguyễn Chí Thanh của Phong Điền, song song với đường 1A. Theo dân địa phương nhận xét, mở đường này tốn nhiều công sức, nhưng rút ngắn thời gian Quảng Điền vào Huế và ngược lại. Ký ức của tôi cũng trôi về những bước ngoặt lớn của cuộc đời…

Ban đầu, một người tìm gặp tôi đang nghỉ hè về nhà, tự xưng là Lãnh đạo Huyện đội PL. Sau vài câu xã giao, anh ta đề nghị tôi tác động để Long ngừng chuyện đấu tranh. Tôi không biết nội vụ cụ thể, chỉ nghe họ tuyên bố: cô nói với cậu Long, sinh sự thì sự sinh, nó muốn chuyển cô về Huế, cưới cô thì liệu mà ngậm miệng lại. Tương lai của cô và con cô sau này tùy thuộc vào nó. Nó mà chịu nghe, cái ghế Huyện đội phó sẽ giành cho nó. Khi tôi đến nhà, kể chuyện lại, Long trầm ngâm: Huyện đội, nơi Long công tác, đã và đang xảy ra chuyện động trời. Trước đây, Huyện đội trưởng đã làm thủ tục che chở cho một số thanh niên trốn nghĩa vụ quân sự, nay lại tiếp tục, Long mới phát hiện ra. Họp cơ quan, khi Long nêu vấn đề, Ban Chỉ huy trấn áp, dọa nạt, nên Long định báo cáo lên Tỉnh đội. Tôi dè dặt: Chuyện quan trọng, phe họ có đông người, nếu Long manh động, hậu quả sau này sẽ ảnh hưởng đến Mai, đến gia đình, chẳng phải đầu cũng phải tai. Thôi Long nên bỏ qua đi, việc gì mất công sức để đội đá vá trời, dành sức lo chuyện mình… Ánh mắt Long chợt tối lại, chỉ nói nhát gừng với tôi, tôi mơ hồ cảm thấy, tình cảm giữa Long với tôi bắt đầu rạn nứt. Mà điều tôi quan tâm hiện nay chỉ là việc chuyển công tác về đồng bằng. Tôi nói với Long: không ai chịu lên miền núi công tác thay Mai đâu. Mai chỉ còn cách nộp đơn thi đại học, phải ôn thi cho đậu. Nhưng cả Phòng Giáo dục của Huyện năm nay chỉ có một suất nghỉ ôn thi, Huyện có tới mấy trường học, ngay ở trường của Mai, anh Tính, Hiệu phó chuyên môn cũng xin nghỉ ôn thi, làm sao Mai tranh với Tính được?

Chắc ông Trời đi vắng, để cơ may rơi xuống cho tôi: không hiểu sao, Phòng Giáo dục Huyện gởi công văn về Trường, báo tôi được nghỉ dạy sáu tháng để ôn thi đại học. Tôi dẹp mọi chuyện khác qua một bên, ôn lại kiến thức Toán, Lý, Hóa... Long sắp xếp thời gian đến ôn với tôi ở nhà, vào các chủ nhật. Vốn giỏi Toán Lý hồi phổ thông, thêm mấy năm học sĩ quan, gặp các giáo viên dạy cơ bản tâm huyết nên Long càng có điều kiện trau dồi. Dần dần, tôi nắm hết kiến thức cần thiết để thi, nhưng càng nắm chắc kiến thức, tôi càng nhận thấy Long tuột dần khỏi tay tôi… Tôi có cảm tưởng Long chỉ còn là người bạn tốt, chấm hết!

Tôi trúng tuyển Đại học Sư phạm Toán năm 1983, vậy là muộn mất bảy năm so với lần đầu… Bảy năm để trả giá cho lý lịch nặng nề ngày nào, nhưng phải công nhận, lần thứ hai trúng tuyển không chỉ nhờ khả năng mà còn nhờ lý lịch. Tôi là giáo viên đi học, lý lịch đã chuyển từ Nhóm IV (thuộc gia đình có vướng mắc) sang Nhóm I (bản thân là cán bộ, công nhân viên đi học), với điểm chuẩn trúng tuyển thấp hơn khá nhiều…

Bốn năm đại học trôi qua như một giấc mơ. Tôi tham gia lớp học mà bạn cùng lớp trẻ hơn gần chục tuổi, thậm chí tôi còn hơn tuổi vài giáo viên trẻ, nên được xem như bà chị cả của Lớp. Tôi tham gia toàn tâm, toàn ý vào các môn học, các giáo viên cũng thường nâng đỡ cô sinh viên lớn tuổi chăm học, nên tôi hiểu điểm số các môn học cũng có phần chiếu cố. Thôi, những ưu đãi này xem như bù trừ cho những thiệt thòi trước đây. Tôi bắt đầu nhìn cuộc sống qua cặp kính màu hồng, chỉ trừ một điều... Thỉnh thoảng tình cờ gặp nhau, Long nhìn tôi thờ ơ như người xa lạ, và tôi cũng có cảm tưởng giữa hai người chưa có một đám hỏi ràng buộc. Nói phải thì củ cải cũng nghe, thế mà củ cải Long cứ lầm lì thì biết làm sao được? Hai bên đã không có tiếng nói chung, tôi nghĩ ràng buộc với nhau chỉ vô ích. Nghe nói Long đã chuyển công tác về Tỉnh đội, rất được ưu ái… Cũng may, ở chỗ cũ chắc khó thoát khỏi búa rìu của Lãnh đạo.

Năm học cuối cùng, tôi hoàn tất trọn vẹn các môn học, còn bảo vệ xong khóa luận là tốt nghiệp (bảo vệ khóa luận bao giờ chẳng tốt?). Tôi xin làm khóa luận tốt nghiệp với thầy Liêm, theo chuyên ngành Giáo học pháp, khá phù hợp với khả năng của tôi, với kinh nghiệm mấy năm giảng dạy ở miền núi, với đối tượng là người dân tộc chậm hiểu. Ngày tôi bảo vệ khóa luận, anh Hùng từ Tây Nguyên có ra Huế dự, còn Long bận hội nghị quân chính ở Hà Nội, chỉ nhờ người mang hoa đến chúc mừng. Tôi vẫn hồi hộp chờ, chuyện giữa Long và mình sẽ kết thúc như thế nào đây? Mọi việc sáng tỏ khi Long gởi cho tôi một lá thư khá dài, đề nghị chia tay vì không hợp tính cách… Dân xứ Huế đều quan niệm đám hỏi gần như là đám cưới rồi, con gái có đám hỏi rồi lại thôi thì chịu nhiều tai tiếng, nhưng theo Long, hậu quả còn đỡ tệ hại hơn nếu cưới nhau rồi bỏ nhau, ảnh hưởng tới con cái nếu có… Cuối cùng, Long xin nhận mọi sai trái về phần mình, vì làm dang dở cuộc đời của Mai…

Tôi tốt nghiệp đại học loại Khá, được ưu tiên chọn nhiệm sở, và tôi chọn nơi xa nhất, tận Biên Hòa. Tôi muốn đi khỏi mảnh đất xứ Huế, đã mang lại cho tôi quá nhiều kỷ niệm đau xót…

* * *

Quỳnh như ma xó, tôi nghĩ đến là xuất hiện ngay. Xuống xe buýt, đang định tìm người hỏi nhà thì mắt tôi bị hai bàn tay bịt chặt. Nghe tiếng cười khanh khách và giọng nói giả trọ trẹ cho khác: Đố là ai? tôi mỉm cười: Con quỷ Quỳnh. Sao biết tao về mà ra đón? Quỳnh tếu táo: Thấy tao tài không? Định ra chợ mua con gà, gặp đúng mày đang lơ ngơ xuống xe. Thôi theo tao về nhà nghỉ ngơi, sáng mai về Trường dự Hội Lớp. Tuần trước, thằng Quý vẩu ở Sing gởi mấy trăm đô la về, khao Lớp mình liên hoan gặp mặt. Bốn mươi năm rồi, biết có đông đủ không? Gần năm chục đứa, kể cả bọn từ Hàm Nghi chuyển về, tao chỉ mới liên lạc với vài đứa ở Huế thôi. Rồi Quỳnh nhỏ giọng: Chuyện mày với Long kết thúc lâu rồi, hai bên đã yên phận, mày đã hạnh phúc với anh Hội, nhưng tao chưa nghe mày tâm sự. Tối nay, hai đứa nói chuyện nhé. Chồng tao trực cơ quan, càng tiện.

Đêm đó, Quỳnh tra hỏi đủ chuyện, tôi như tội nhân tự giác khai báo. Đến khi tôi kể chuyện gặp cơ may được nghỉ mấy tháng để ôn thi, Quỳnh cười khanh khách: Chẳng có cơ may vô tình nào đâu? Tay Kết, cán bộ tổ chức Phòng Giáo dục là anh họ chồng tao, hắn biết mày rất rõ. Không biết hồi đi bộ đội, hắn có ân oán gì với Long, mà khi Long nói: nếu Kết giải quyết cho Mai nghỉ ôn thi thì xóa nợ, hắn thực hiện liền… Tôi nhớ lại, khi nghe tôi báo được nghỉ 6 tháng ôn thi, Long im lìm, chỉ lẳng lặng lên kế hoạch ôn tập Toán Lý cho tôi. Quỳnh trầm giọng: Mày biết vợ Long không? Con gái cưng của Tỉnh đội trưởng đó, Long núp bóng cha vợ nên chắc dễ thở hơn hồi ở Huyện đội. Tôi nghẹn giọng. Quỳnh thở dài: Thôi được, sáng mai đến trường dự Hội Lớp, tao sẽ hỏi đến đầu đến đũa. Tao nguyên là Bí thư Chi đoàn Khối 12 mà, nguyên Lớp phó Long phải nể tao chứ. Thôi, ngủ đi… Con bé vô tư thật, mới dứt tiếng đã quay nằm ngang, gác chân lên bụng tôi, bắt đầu ngáy nhè nhẹ.

* * *

Buổi Hội Lớp khá đông, nhưng vẫn thiếu một vài nhân vật: Quý vẩu chủ chi đang ở Sing, một bạn nam đã mất do ung thư, một bạn nữ bận chăm sóc mẹ ốm nặng ở tỉnh xa. Long đang trực chỉ huy bộ đội chống bão Aere gây lụt ở Vinh Thanh, Phú Vang, bạn Thế cao cùng công tác ở Tỉnh đội với Long cho biết. Quỳnh phát pháo: Con rể Tỉnh đội trưởng cũng phải trực chiến chống bão lụt hả? Sao Sếp không ưu tiên cho miễn? Thế phì cười: Sếp nghỉ hưu lâu rồi. Ở Tỉnh đội, ai cũng biết Long Húc (lại biệt danh mới) chuyên lao vào đầu sóng, ngọn gió. Hồi chưa là cha vợ, Sếp đã làm việc với thằng Húc đang ở Huyện đội, ưa ý mới kéo nó về Tỉnh đội chứ. Quỳnh tò mò: Chuyện gì ở Huyện mà Tỉnh phải chen vào? Thế nhỏ giọng, như muốn mọi người chú ý: Chuyện đã lâu, hơn 30 năm rồi. Ở PL, thằng Húc phát hiện Huyện đội làm thủ tục giả mạo cho thanh niên trốn nghĩa vụ, hắn nêu lên thì Huyện đội trưởng chơi trò cả vú lấp miệng em, lôi kéo nhiều người quen biết tác động Húc (tôi chột dạ, nghĩ tới lần gặp chính tay này ở nhà khi nghỉ hè). Húc vẫn cương quyết làm tới, đặt vấn đề lên thấu Tỉnh đội. Sếp dẫn đoàn Thanh tra (có tao) về xử lý. Cuối cùng, Ban Chỉ huy bị cảnh cáo, Huyện đội trưởng chịu kỷ luật ra quân, Tỉnh đội điều thằng Húc về làm Trưởng phòng Kế hoạch. Quỳnh hắng giọng: Chứ không phải Húc chịu kỷ luật phải làm rể Sếp à? Thế cười khì khì: À, chuyện này thú vị lắm. Húc nắm bắt thông tin việc chạy nghĩa vụ của Huyện đội nhờ con bé Hà văn thư hành chính cung cấp, nên búa rìu Huyện đội đổ hết lên đầu Húc và Hà. Đến khi Đoàn Thanh Tra về, Sếp mới cho biết Hà là con gái ổng, sau khi tốt nghiệp Trung cấp Văn thư, Sếp đã lẳng lặng đưa về Huyện đội để thực tập. Qua chuyện này, Sếp thấy con gái đã trưởng thành, mà còn kén được thằng rể quý. Bây giờ Húc và Hà đã có hai thằng con lớn bộn rồi…

Mọi người vẫn cười nói, riêng tôi lặng lẽ suy ngẫm chuyện ngày xưa. Long đã một thời trân quý tôi, không quản ngại khó khăn để đến với tôi, còn tôi chỉ nghĩ đơn giản, không muốn chia xẻ tính cách thẳng thắn của Long, chỉ muốn yên phận. Cơ duyên trong đời chỉ đến một lần, không biết nắm bắt thì phải để vuột mất. Bây giờ tôi cũng đã có một gia đình êm ấm, chỉ biết cầu mong cho gia đình Long Hà được hạnh phúc.

Truyện ngắn 22

<script async src="https://pagead2.googlesyndication.com/pagead/js/adsbygoogle.js?client=ca-pub-7143897352168730"
     crossorigin="anonymous"></script>

NÓI VỀ NGƯỜI NẰM XUỐNG

Sáu Mạnh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh

Hai Công mới nghỉ hưu hai năm – được xếp loại mầm non của Hội Người cao tuổi. Hắn sống một mình trong gian nhà nhỏ cuối xóm do cha mẹ để lại, trồng mấy luống rau, chăn dăm con gà. Tháng trước, hắn bị đột quỵ, nhập viện kịp trong 36 giờ vàng, được điều trị ở khoa Nội tiết – Thần kinh – Hô hấp, sau chuyển sang Khoa Tim mạch. Cũng may, có Ba Nhỏ ở thôn bên cạnh (bạn đồng đội cũ, thỉnh thoảng đến khề khà trà rượu) nhận nhiệm vụ hàng ngày đến bệnh viện vài tiếng đồng hồ để chăm nom. Mấy con gà lần lượt được Ba Nhỏ hóa kiếp để nấu cháo bồi dưỡng cho Công. Những lúc cần sự vun vén, ân cần của người phụ nữ, tôi mới thấm thía với nhận xét: phụ nữ được ví như giẻ vụn trong thùng bát đĩa, trông không cần thiết, nhưng nếu không có, bát đĩa dễ vỡ tan tành!

Hôm nọ, anh em trong Hội mang ít hoa quả đến thăm – đi đại diện vài người thôi vì đang mùa cách ly do dịch CoViD – trông Công mày râu nhẵn nhụi, tôi thấy hắn vẫn phong độ như trai trẻ, cái sẹo trên mí mắt trái (hắn bảo là vết thương chiến tranh) càng tạo nét duyên thầm. Ba Nhỏ đang vò đầu bức tai tìm nước đi ở bàn cờ tướng, còn Công vừa nhẩn nha uống trà, vừa liếc mắt đưa ghèn với mấy cô y tá trẻ qua lớp khẩu trang, tới phiên đi chỉ đưa ngón tay điểm một nước. Ra về, Ba Nhỏ tâm sự: sức cờ tôi có kém Công đâu, nhưng hồi này phải giả vờ thua để hắn tự thấy mình còn phong độ. Tôi nghĩ chắc chỉ vài hôm Công sẽ xuất viện về nhà…

Hôm nay chủ nhật, quả Công về thật, nhưng lại về theo lối giải phẫu bệnh! Đúng như các chuyên gia tim mạch ví von, bệnh tim mạch như thanh gươm Damoclès treo lơ lửng trên đầu, rơi xuống là phải ô hô, ai tai! ngay. Buổi sáng, Ba Nhỏ đang ngồi bên cạnh, thấy Công trợn ngược mắt, ngáp cá liên tục, liền gọi ngay ca trực, phối hợp đẩy xe đưa lên Khoa Hồi sức Cấp cứu ở lầu sáu, chờ đến chiều tối thì… mang đến lại mang về! Ba Nhỏ gọi điện báo tin cho tôi, nhờ chuẩn bị trước hậu sự ở nhà. Hắn chờ Khoa Giải phẫu bệnh thực hiện xong việc khám nghiệm tử thi, mới thay thế nhân viên Nhà Xác rửa ráy, khâm liệm cho Công – hình như trước đây Ba Nhỏ làm quân y nên khá thông thạo. Tôi đến Nhà Xác, thấy hắn đang săm soi các áo quan, chọn loại gỗ pho lái - lấy lý do không cần gỗ thật tốt, chỉ cần kín mùi trong Lễ Tang là đủ - rồi thực hiện các thao tác trị quan, tắm gội, phạn hàm kỹ lưỡng – hắn xua các nhân viên Nhà Xác ra ngoài (càng khỏe), bảo để hắn tự lo cho bạn. Đến khi nhập quan, Ba Nhỏ đóng vai chấp sự, cùng các nhân viên Nhà Xác đưa Hai Công vào thật nhẹ nhàng, êm ái… Hắn tuyên bố: Ở nhà chẳng còn ai cần nhìn mặt nữa, hôm nay được ngày, hoàn tất khâm liệm luôn, rồi sửa sang Hai Công nằm ngay ngắn, đậy nắp quan, xịt keo 502 kín hết các khe hở, nhờ một nhân viên phối hợp ràng dây néo luôn.  Tôi nhận xét: xem chừng chú Ba cũng thạo việc nhỉ, hắn nhún vai: hồi chiến tranh, bọn quân y chúng tôi liệm xác mãi, thằng Công là thằng thứ mấy chục rồi…

Đã cầm giấy tờ chứng tử trên tay, Ba Nhỏ và tôi còn chờ đến hơn nửa đêm mới thuê được xe bệnh viện đưa Công về. Nhà của Công nhỏ quá, nên hồi chiều tôi đã làm việc với Trưởng thôn Ba Phụng, mượn Hội trường Thôn để tổ chức Lễ viếng. Đang mùa CoViD, Ba Phụng dặn rất kỹ: hạn chế thời gian viếng chỉ trong 1 ngày – đúng ngày mai, thứ hai đầu tuần, - mỗi khách viếng phải giữ khoảng cách 2 mét, mang khẩu trang, xịt nước sát khuẩn… Thầy chùa thì chắc khỏi mời rồi! Đồng ý thôi, Hai Công sống tứ cố vô thân, họa chăng có vài người quen ở Huyện đội – xã chúng tôi sát thành phố, từ Huyện lỵ về đên cũng hơn chục cây số, mấy ai về được?

Ba Nhỏ trao lại cho tôi tờ giấy có mấy chữ nguệch ngoạc của Hai Công. Tiên lượng mình khó qua khỏi, Công đã chủ động tính toán hậu sự trước: gởi Ba Nhỏ 20 triệu đồng tiền mặt để lo chi phí tang lễ, và viết giấy nhờ tôi giúp thủ tục cho Ba Nhỏ nhận gần chục mét vuông nhà đất của Công, để sau Lễ tang, Ba Nhỏ có thể lo thủ tục hỏa táng – phải vào tận Đà Nẵng - lấy tro cốt gởi chùa Ba La Mật. Tôi hơi đắn đo rồi gật đầu, con rể tôi làm ở Văn phòng Huyện ủy, thủ tục chuyển nhượng mấy mét vuông loại hang cùng ngỏ hẻm ở xã chắc không khó. Tôi gợi ý Ba Nhỏ đứng ra làm Trưởng Ban tổ chức Lễ Tang, vì là người gần gũi với Công nhất. Ba Nhỏ sốt sắng nhận lời. Dặn dò cậu Thư ký Hội viết chương trình tang lễ để treo lên cổng Hội trường Thôn xong, tôi nhắc Ba Nhỏ gọi điện báo cho cơ quan Huyện đội, người thân… Ba Nhỏ ngần ngừ khi nghe nhắc đến người thân, ấp úng: Công có… bạn cũ, nhà ở… ngoại ô Thành phố, nhưng lâu lắm… không liên lạc. Tôi dứt khoát: Cứ gọi đi! Tao bên Huyện đội, chú bên người thân! Nghĩa tử là nghĩa tận mà!

Năm Tân, Tham mưu phó Huyện đội

Anh Tư Thân, Huyện đội trưởng, sau cú điện thoại của Sáu Mạnh, giao cho tôi thay mặt Huyện đội viếng đám tang Hai Công, dặn kỹ: Đang mùa dịch CoViD, họ báo chỉ tổ chức Lễ viếng 1 ngày, đồng chí là đại diện cho cơ quan cũ, nhớ đến sớm. Không cần đi nhiều người. Trích hai trăm ngàn từ quỹ Đơn vị theo quy định. Anh móc túi, đưa thêm tờ một trăm ngàn, nói: phần viếng của tôi. Một vài anh em trong Huyện đội góp thêm thành 450 ngàn, tôi bổ sung phần của mình, vừa tròn nửa triệu. Tôi bỏ hết vào phong bì, nắn nót viết danh sách viếng, nhâm nhi ly cà phê đen nóng, chờ 7g30 thì xuất phát. Mấy nét về hình ảnh Hai Công thoáng hiện lại…

Tính Công lầm lì, ít giao thiệp, từ khi chuyển về Huyện đội chẳng chơi thân với ai. Tôi nhớ có lần Huyện đội tổ chức Hội thao quân sự, đón Thượng tá Tư Thôi, Đại diện Tỉnh đội về dự. Đến khoa mục bắn đạn thật 100m, Công nhận trách nhiệm báo bia – nhiều người vẫn châm biếm: kết quả thi bắn phụ thuộc chủ yếu vào khâu báo bia mà! Hắn liên tục báo điểm khá thấp, sau 10 lượt bắn, người cao điểm nhất chỉ được 24 điểm sau 3 phát, có vài người không đạt được điểm trung bình 15, tôi thấy rõ lông mày bác Tư Thôi nhăn tít lại. Lúc giải lao, tôi thấy Huyện đội phó Năm Căn đến trao đổi với Công, hắn lắc đầu quầy quậy, đưa trả cờ hiệu báo điểm, như muốn từ chối nhiệm vụ báo bia. Anh Năm Căn lẳng lặng quay trở về, bực dọc thấy rõ (tay Công này ngang thật!). Gần cuối buổi bắn, tự nhiên hắn nhảy cẩng lên, phất cờ hiệu báo bệ bắn số 2 đạt 29 điểm! Nhìn lại mới biết bác Tư Thôi đích thân ra bắn thử. Anh Năm Căn lầm bầm: Hay hắn thấy sếp ra bắn nên báo điểm cao? Bác Tư Thôi mỉm cười: Anh Năm thử lên báo bia đi! rồi nằm xuống bệ bắn số 1, chuẩn bị bắn lại. Kết quả lần này vẫn 29 điểm. Buổi chiều, vui chuyện, bác Tư Thôi cho biết trước đây là A trưởng của Công, trong tiểu đội bắn tỉa ở chiến trường K…  Hắn vẫn lầm lì không nói gì, đúng cái loại ỷ quen sếp lớn mà!

Tính chi li, chặt chẽ đến bủn xỉn của Công càng đẩy hắn xa hẳn mọi người. Anh em giao thiệp với hắn vì công việc, chứ tâm tình thì không bao giờ. Tôi nhớ mãi hồi mức lương cơ sở vừa điều chỉnh thành hơn triệu đồng, mọi người đều phấn khởi thì Công (đang là Tham mưu phó) lại chẻ sợi tóc làm tư, hắn nhắc nhở tôi (đang làm quản lý): mức phụ cấp của binh nhất, với hệ số phụ cấp 0.45 là 472500 đồng, chứ không phải 470 ngàn đồng như đồng chí vẫn phát. Thật ra, là quản lý, tôi thuộc lòng các mức phụ cấp của hạ sĩ quan, chiến sĩ từ thấp đến cao: 420k, 472.5k, 525k, 630k, 735k, nhưng hệ số phụ cấp 0.45 biết tính thế nào, thôi làm tròn cho dễ phát! Hắn gay gắt: Mình là cấp chỉ huy, phải sát sao từng chút một, tạo lòng tin cho cấp dưới. Khổ nỗi, Ban Chỉ huy Huyện đội sau khi tranh cãi, cuối cùng lại ủng hộ hắn, yêu cầu tôi phát bổ sung cho gần năm trời trước đó. Đơn vị có hơn chục binh nhất, tính cả năm tôi cũng chẳng thiệt bao nhiêu, nhưng từ đó thiên hạ lại soi đến những năm trước (tôi vẫn quen làm tròn lui như thế!), mà phụ cấp binh nhất với hệ số (0.45) luôn luôn lẻ 500 đồng bọ! Mọi chuyện rồi cũng qua, nhưng sau đó ai cũng gờm Công, nghe kể lại, có người đứng trước mặt Công bị đầy hơi mà không dám trung tiện, phải chạy ra xa, khỏi tầm nghe của Công mới thực hiện xả hơi ngạt…

Nghe bọn lính trẻ kháo với nhau, cha Công này còn thuộc loại sát gái! Trước khi đi Kampuchia, nghe nói hắn gắn bó với cô nữ sinh rất xinh ở Thành phố, không biết đã xơ múi gì chưa? Thư từ qua lại liên tục (mà chủ yếu chỉ từ hậu phương ra tiền tuyến), cô này cương quyết bỏ qua lời thuyết phục của gia đình, từ chối những lời tỏ tình của các chàng trai thành đạt về mọi mặt, để chờ anh Công yêu quý trở về. Đến hạn xuất ngũ, hắn làm đơn xin chuyển ngành về Tỉnh đội, được phân công về Huyện đội quê nhà. Mối tình thơ mộng, lý tưởng giữa anh bộ đội phương xa và cô hoa khôi (ngầm bình chọn) của trường phổ thông trung học nổi tiếng trong Thành phố lại chấm dứt không kèn không trống, hay nói đúng hơn, những người trong cuộc không muốn ai nhắc tới. Tôi chỉ biết rằng, mấy năm sau, cô gái ấy lập gia đình với một Việt Kiểu ở Đức, trưởng nam của một gia đình danh giá…

Thanh Hương – Phó giám đốc Công ty Cổ phần Địa ốc Miền Trung

Tôi thường không trả lời những số điện thoại lạ. Có lẽ những năm sống bình ổn cạnh chồng con không xua hết những bóng ma ám ảnh trong quá khứ; hơn nữa, những số điện thoại chuyên tiếp thị, quảng cáo cứ nhắm vào những gia đình thành đạt (hai vợ chồng quản lý Công ty Địa Ốc lớn nhất nhì miền Trung, hai đứa con học đại học Y ở Nhật và Dược ở Đức - có thể xem gia đình tôi thuộc loại này) để kết nối. Thế mà tối nay, một số điện thoại lạ hoắc gọi liên tiếp mấy lần, tôi định tắt nguồn điện thoại hoặc tinh tế hơn, thực hiện chế độ chặn cuộc gọi thì tin nhắn xuất hiện đột ngột trên màn hình chiếc Vertu Signature S Navy Alligator của tôi: Tôi xin lỗi đã làm phiền Bà. Tôi chỉ muốn báo với Bà, anh Trần Thành Công đã mất chiều nay. Lễ tang tiến hành tại Hội trường thôn X trong ngày mai. Sáng mốt sẽ di quan vào Trung tâm Hỏa táng An Phước Viên ở Đà Nẵng. Tôi bần thần thả điện thoại xuống bàn…

Hình ảnh mấy chục năm trước lũ lượt kéo nhau về. Tôi đã muốn xóa hết quá khứ, thì ai khơi gợi nỗi đau cũ làm gì? Trong đầu tôi, thấp thoáng hai hình ảnh hoàn toàn đối lập của cùng một đối tượng: một anh Công cù lần, ngờ nghệch, hiền lành, ngây thơ như con nai tơ, thường ấy a ấp úng khi gặp tôi, có dạn dĩ hơn một tí khi cho tôi xem quyết định nhập ngũ, và một tên Công lọc lõi, mồm mép, ngang tàng, đểu cán như con cáo già, từ chiến trường K trở về. Buổi tối trước ngày nhập ngũ, trong quán cà phê Hạ Trắng, lần đầu chúng tôi gặp riêng nhau, con nai tơ run rẩy nắm vội mấy ngón tay của tôi đưa lên môi rồi bỏ đi như chạy. Hơn hai năm sau, cũng trong quán cà phê đó, con cáo già lại nói trơn tru, thở ra toàn giọng đểu cán: Tôi gặp em để nói lời chia tay. Sau mấy năm đi xa, tôi thấy mình không hợp với em nữa. Em bỏ tôi rồi lấy ai cũng được, quanh em có bao nhiêu vệ tinh sáng giá mà. Nhưng nay tôi trở về hai tay trắng, phải tìm vốn để kinh doanh, kiếm sống, lập gia đình với cô gái tôi yêu… Tôi chẳng có gì, chỉ có mấy lá thư em gởi mấy năm nay, định in thành sách, bán cho thiên hạ đọc chơi, lấy tiền sinh sống. Nhưng em là tác giả, nên tôi ưu tiên bán lại cho em. Tính theo ký lô giấy vụn, nhưng với giá thỏa thuận. Tôi đếm kỹ, có hon 100 lá thư em gởi, tôi tính trọn gói là 2 lượng vàng! Hai lượng vàng đổi lấy quá khứ trắng tinh như tuyết của em, rẻ quá phải không? Nếu em đồng ý, đưa vàng hay tiền cũng được, 3 ngày nữa, buổi tối gặp tôi tại quán cà phê này. Tôi trả hết toàn bộ thư, không giữ lại lá nào, cũng không photocopy đâu…

Tôi ù cả tai, lẳng lặng bỏ về nhà như kẻ mất hồn, nằm trằn trọc suy nghĩ suốt đêm. Người mà tôi đã đặt trọn niềm tin lại như thế này ư? Tôi đã nâng niu, gìn giữ mối tình trong sáng suốt hai năm trời, để nhận một thành quả như vậy sao? Đến gần sáng, sau một đêm thức trắng, tôi quyết định chọn con đường đi cho mình. Tôi nghĩ, cũng may là bộ mặt thật của hắn đã lộ ra sớm, không thì tôi đã dại dột trao thân, gởi phận cho hắn rồi. Không muốn ai hay, tôi soạn lại sợi dây chuyền vàng năm chỉ Mẹ cho trước khi mất, ngắm chiếc xe Cub kim vàng giọt lệ còn khá mới – quà sinh nhật Ba mừng tôi 20 tuổi, nếu gặp mối bán được cũng gần 2 cây vàng… Một người bạn cho tôi biết, anh Nhân, bạn của anh tôi, đi du học ở Đức về, đang muốn tìm mua xe máy. Anh cũng là một trong những vệ tinh bám theo tôi lâu nay, nhưng luôn tự trọng, không vồ vập, khoe khoang như mấy tên ở nước ngoài về. Không hiểu sao tôi thấy tin tưởng anh Nhân, có lẽ trong lúc chao đảo trong dòng xoáy cuộc đời, anh như cái phao tôi có thể bám được… Anh Nhân mua lại chiếc Cub của tôi với giá 2 lượng vàng, và nhận luôn trách nhiệm mang vàng đổi thư, tránh cho tôi khỏi gặp lại khuôn mặt đểu cán...

Mọi việc tiến hành khá suôn sẻ, tôi nhận lại đủ mấy lá thư oan nghiệt (tôi có thói quen viết mỗi tuần đúng một lá thư cho anh Công nai tơ, nên biết rằng tên cáo già đã trả đủ hết thư). Tôi không biết diễn tiến việc trao đổi, sau này chỉ nghe chủ quán Hạ Trắng kể, tối đó trước khi ra về, anh Nhân đã tát tên kia một cái như trời giáng, gằn giọng: Mày phải biến hẳn khỏi đời cô Hương, hắn ngã xuống, đầu đập vào cạnh bàn, rách mi mắt trái… Hơn hai năm sau, tôi tốt nghiệp đại học, và nhận lời cầu hôn của anh Nhân. Quà cưới của tôi lại là chiếc xe Cub yêu quý ngày nào. Tôi hy vọng đời mình đã tìm được bến đỗ an toàn… Bây giờ, tôi đã nghĩ kỹ rồi. Tôi không muốn đến bàn thờ con cáo già, nhưng nghĩa tử, nghĩa tận, tôi sẽ nhờ anh Nhân đến, thay mặt tôi, thắp một nén hương cho hắn.

Ba Nhỏ, Trưởng Ban Lễ tang

Tôi tiễn bà sœur già ra cửa, tưởng là người cuối, quay ra lại thấy một bóng đàn ông đang dừng chiếc SH trước cửa Hội trường. Thời gian viếng kết thúc lúc 18 giờ, đúng lúc đó hắn vừa xịt xong nước sát khuẩn lên hai tay và gỡ khẩu trang che mặt. Tôi ngồi ở Bàn Tiếp lễ, đọc rõ tên người viếng: Lê Thanh Hương và chồng. Hóa ra tin nhắn tối qua của tôi đã có phản hồi, dù chỉ ở giây phút cuối cùng. Cặp kính đổi màu lướt nhanh qua các hiện vật trang trí đơn giản trong Hội trường, cũng như mọi khách viếng tang khác, hắn xác định được gia cảnh của tang quyến. Thủ tục viếng tang tiến hành chỉ vài phút, đúng quy định cách ly mùa CoViD. Hắn chào tôi, hỏi mối quan hệ với Công, ngần ngừ rồi mời tôi đi uống nước. Còn 60 phút nữa mới phải ăn cơm tối với Ban Lễ tang, tôi gật đầu.

Quán cà phê vắng khách rộng thênh thang, hai chúng tôi ngồi cách nhau 2 mét như quy định, nói chuyện đủ nghe, không có ai chú ý, giờ này Đội quy tắc cách ly cũng nghỉ ăn cơm rồi. Hắn hỏi tôi về gia đình của Công, lấy làm lạ vì không thấy vợ con người mất, Ban Lễ Tang cũng toàn là bạn bè nam giới. Biết tôi thân thiết với Công, hắn hỏi lan man về cuộc sống của Công, tỏ ý thắc mắc sao không thấy có bóng dáng phụ nữ trong cuộc đời Công? Đến nước này, tôi nghĩ có thể bật mí điều mà Công che dấu bao nhiêu năm: … Trong chuyến hành quân cuối cùng trên đất bạn, Công vướng phải một trái mìn lá. Mìn phát nổ không gây thương tích nặng, nhưng tác hại vô cùng quan trọng: Quân Y sư đoàn xác định Công đã mất chức năng làm chồng vĩnh viễn. Đó là sự thua thiệt lớn về thể chất – bạn bè luôn thấy Công mày râu nhẵn nhụi, có ai hiểu đó là nỗi đau về mặt tinh thần? Hắn rất ngại làm phiền người khác, đặc biệt Thanh Hương, người mà hắn tôn sùng. Chẳng lẽ lại thú thật với Hương, để Hương gậm nhấm nỗi đau khó nói, hay lại bỏ rơi hắn để đi lấy chồng? Chung quanh Hương có bao nhiêu đối tượng để lựa chọn, mà ông là người may mắn nhất... Vậy để Hương thanh thản làm lại cuộc đời, Công chỉ có thể chết đi, hoặc biến thành người khác. Hắn suy tính với riêng tôi, rồi lên kế hoạch đóng vai một tên đểu giả, để Hương yên tâm rời bỏ hắn. Cuối cùng, kế hoạch đã thành công! Hương đã sống hạnh phúc với ông đến bây giờ, đó là điều Công mong muốn nhất. Sống một mình, nhưng Công luôn theo dõi cuộc sống của Hương… À, ông hỏi về hai lượng vàng trấn lột ngày nào hả? Ông có thấy bà sœur già đến viếng trước Ông không? Bà đã thành lập Mái Ấm Tình Thương Nguyệt Biều, nơi nuôi dưỡng Trẻ Em Khuyết Tật của Tỉnh, ngày đó Công đã chuyển 2 lượng vàng ông đưa ở quán Hạ Trắng để hỗ trợ hoạt động của Mái Ấm…

Chúng tôi nói chuyện say sưa, khi sực nhớ thì đã quá giờ hẹn ăn cơm tối với Ban Lễ tang. Điện thoại tôi hiện ra mấy cuộc gọi nhỡ, do tôi để chế độ rung nên vô tình không biết. Không sao cả, giờ tôi phải lo đăng ký bổ sung hai người vào đoàn sớm mai đi Đà Nẵng.